Je kunt niet aan je eigen site zien of hij werkt

Jij weet waar alles staat, jij kent de woorden die je gebruikt, en jij hebt de keuzes zelf gemaakt. Daardoor is precies de persoon die het meest naar de site kijkt de persoon die er het minst over kan zeggen.

Wat een test bij mij inhoudt

Geen laboratorium en geen eye-tracking. Een laptop, een opdracht, en iemand die hem probeert uit te voeren terwijl hij hardop zegt wat hij denkt. Ik heb dat zo gedaan voor NPO FunX en voor Radio 4, gewoon op locatie.

Vijf mensen is genoeg om het merendeel van de problemen boven te krijgen. Dat klinkt weinig, maar de zesde loopt vast op wat de eerste vijf ook al lieten zien. Meer testen levert vooral herhaling op, en dan kun je die tijd beter besteden aan het oplossen.

Waarom de uitkomst zelden is wat je verwacht

Bijna nooit blijkt de knop te klein of de kleur verkeerd. Wat je ziet is dat mensen een woord anders lezen dan je bedoelde, dat ze een stap overslaan omdat ze niet weten dat hij er is, of dat ze halverwege een formulier stoppen omdat ze niet zien hoeveel er nog komt.

Dat is ook waarom ik liever tijdens het bouwen toets dan erna. Halverwege kun je nog iets veranderen aan de opzet. Bij de oplevering kun je alleen nog knopjes verschuiven. Wat er dan te veranderen valt, staat op de pagina over gebruiksvriendelijkheid.

Als testen niet kan

Soms is er geen tijd of geen budget om mensen bij elkaar te krijgen. Dan is de eerstvolgende stap kijken naar wat er al gebeurt: waar mensen afhaken in een formulier, welke pagina's ze na elkaar bezoeken, waar ze op zoeken. Dat vertelt je waar het schuurt maar niet waarom, dus het is een tweede keus. Dat is alsnog wel een betere keus dan raden.